"Mạch nguồn hiếu học" từ tư tưởng của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn
Không chỉ là nhà bác học lỗi lạc với vốn tri thức uyên bác trên nhiều lĩnh vực, Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn còn để lại dấu ấn sâu đậm với tư tưởng giáo dục tiến bộ, giàu giá trị nhân văn. Trên quê hương Hưng Yên, tư tưởng ấy đang tiếp tục được kế thừa, phát huy, góp phần vun đắp nên những kết quả nổi bật trong phong trào giáo dục và xây dựng xã hội học tập.

Đồng chí Phạm Quang Ngọc, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy cùng lãnh đạo Hội Khuyến học tỉnh trao phần thưởng cho các em học sinh đoạt giải học sinh giỏi Quốc gia năm học 2025 - 2026.
Nuôi dưỡng "mạch nguồn hiếu học"
Sinh thời, Lê Quý Đôn luôn coi trọng vai trò của tri thức đối với sự phát triển của đất nước. Với ông, việc học không chỉ nhằm đạt được danh vị mà quan trọng hơn là rèn luyện nhân cách, mở mang trí tuệ, nâng cao năng lực để phụng sự quê hương, đất nước. Ông đề cao việc học tập suốt đời, coi trọng thực học, thực tài; đồng thời nhấn mạnh vai trò của việc phát hiện, đào tạo và sử dụng nhân tài để tạo nền tảng cho sự hưng thịnh của quốc gia. Tư tưởng ấy thể hiện tầm nhìn vượt thời đại của một bậc hiền tài.
Ông Vũ Mạnh Hiền, Chủ tịch Hội Khuyến học tỉnh cho rằng, giá trị lớn trong di sản Lê Quý Đôn không chỉ nằm ở khối lượng tri thức đồ sộ ông để lại, mà còn ở tinh thần học không ngừng, học để hiểu biết, để hành động và để phụng sự. "Lê Quý Đôn là tấm gương sáng về tinh thần tự học, tự nghiên cứu và khát vọng chiếm lĩnh tri thức. Tư tưởng "Phi trí bất hưng" của ông khẳng định một chân lý có giá trị lâu dài: muốn đất nước phát triển thì phải coi trọng tri thức, giáo dục và nhân tài. Trong bất cứ thời đại nào, con người phải không ngừng học tập để hoàn thiện mình và đóng góp cho xã hội. Trong bối cảnh hiện nay, khi khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành động lực phát triển thì tư tưởng trọng tri thức, trọng nhân tài của Lê Quý Đôn càng có ý nghĩa sâu sắc"- ông Vũ Mạnh Hiền chia sẻ.
Kế thừa tư tưởng đó, Hội Khuyến học tỉnh Hưng Yên luôn đồng hành cùng các cấp, các ngành tổ chức nhiều hoạt động thiết thực nhằm bồi đắp truyền thống hiếu học của quê hương; khuyến khích mỗi gia đình, dòng họ, cộng đồng xây dựng tinh thần học tập suốt đời, góp phần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ sự phát triển của tỉnh và đất nước.
Trên vùng đất giàu truyền thống văn hiến, khoa bảng, tinh thần hiếu học từ bao đời đã trở thành một phần bản sắc của quê hương Hưng Yên. Tỉnh luôn quan tâm đầu tư cho sự nghiệp giáo dục; nâng cao chất lượng dạy và học, xây dựng đội ngũ nhà giáo đủ tâm, đủ tầm; đổi mới phương pháp giáo dục, tạo môi trường thuận lợi để học sinh phát triển toàn diện về "đức - trí - thể - mỹ". Vì vậy, chất lượng giáo dục không ngừng được nâng lên; công tác phát hiện, bồi dưỡng học sinh giỏi, khuyến khích nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo được chú trọng; nhiều thế hệ học sinh tiếp tục khẳng định năng lực trên các sân chơi trí tuệ trong nước và quốc tế.

Đồng chí Phạm Đồng Thụy, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo khen thưởng cho 2 học sinh Trường THPT Chuyên Thái Bình là em Nguyễn Huy Quang Minh đạt thành tích cao trong Chương trình "Đường lên đỉnh Olympia" năm thứ 26 và em Vũ Ngọc Tuyên đạt điểm thi SAT tuyệt đối 1600/1600.
Kết tinh những "mùa quả ngọt"
Năm học 2025 - 2026, toàn tỉnh có trên 700 lượt học sinh đạt thành tích cao tại các kỳ thi, cuộc thi cấp tỉnh, quốc gia và quốc tế. Tại kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia THPT năm học 2025 - 2026, đội tuyển tỉnh Hưng Yên đoạt 125 giải, gồm 16 giải Nhì, 33 giải Ba và 76 giải Khuyến khích, đưa Hưng Yên vào nhóm 9 địa phương dẫn đầu cả nước về kết quả kỳ thi.
Trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, học sinh Hưng Yên tiếp tục ghi dấu ấn với nhiều thành tích nổi bật: 2 học sinh đoạt giải Nhất tại Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia, được lựa chọn tham dự Hội thi Khoa học kỹ thuật quốc tế (ISEF) năm 2026 tại Hoa Kỳ; 5 học sinh giành Huy chương Vàng tại Cuộc thi Khoa học kỹ thuật và đổi mới sáng tạo quốc tế EUREKA WARSAW năm 2026 tổ chức tại Ba Lan; 1 học sinh xuất sắc giành quyền tham dự trận chung kết Chương trình "Đường lên đỉnh Olympia" năm thứ 26 là em Nguyễn Huy Quang Minh, học sinh lớp 11 chuyên Sinh, Trường THPT Chuyên Thái Bình.
Chia sẻ về hành trình chinh phục tri thức của mình, em Nguyễn Huy Quang Minh cho biết: Với em, mỗi cuộc thi không chỉ là cơ hội để khẳng định kiến thức mà còn là hành trình tôi luyện ý chí, tinh thần vượt khó và khát vọng vươn lên. Em vẫn nhớ dấu ấn đặc biệt tại trận chung kết Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 22 (năm 2022), khi thí sinh Đặng Lê Nguyên Vũ - học sinh Trường THPT Bắc Duyên Hà - xuất sắc giành vòng nguyệt quế tại điểm cầu Khu lưu niệm Nhà bác học Lê Quý Đôn. Hình ảnh ấy đã tiếp thêm động lực, niềm tự hào cho em và các thế hệ học sinh trên quê hương giàu truyền thống hiếu học tiếp tục vươn lên. Năm 2026, trong không khí kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, điểm cầu chung kết Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 26 một lần nữa trở lại Hưng Yên. Đây không chỉ là niềm vinh dự mà còn là động lực để em nỗ lực hết mình, quyết tâm chinh phục những đỉnh cao tri thức, góp phần viết tiếp truyền thống hiếu học, tinh thần trọng nhân tài của quê hương nhà bác học Lê Quý Đôn.
Ở các sân chơi trí tuệ quốc gia và quốc tế, học sinh Hưng Yên tiếp tục khẳng định năng lực với 71 giải tại Hội thi An toàn giao thông cấp quốc gia; 3 học sinh đạt điểm tuyệt đối 1.600/1.600 trong kỳ thi SAT, trong đó có em Vũ Ngọc Tuyên, học sinh lớp 12 chuyên Toán - Tin, Trường THPT Chuyên Thái Bình. Vũ Ngọc Tuyên chia sẻ: Kết quả đạt được hôm nay là sự động viên lớn để em tiếp tục cố gắng khi bước vào giảng đường đại học. Trong quá trình học tập, em luôn coi những khó khăn, thử thách là cơ hội để nhìn lại phương pháp của mình, từ đó nỗ lực hơn để tiến bộ từng ngày.
Đặc biệt, tại kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, tỉnh Hưng Yên xếp thứ 9 toàn quốc về điểm trung bình các môn thi; có 409 điểm 10, đứng thứ 4 cả nước và có học sinh đạt thủ khoa toàn quốc khối A01 với tổng điểm 29,75. Đó là em Hoàng Quang Minh, học sinh lớp 12A1, Trường THPT Ân Thi (xã Ân Thi). Hoàng Quang Minh cho biết: Em rất tự hào với kết quả đạt được, nhưng đây mới chỉ là bước khởi đầu trên hành trình chinh phục tri thức. Thời gian tới, em sẽ đăng ký vào Đại học Bách khoa Hà Nội và tiếp tục cố gắng học tập, rèn luyện để trở thành người có ích, đóng góp trí tuệ và sức trẻ xây dựng quê hương.

Tủ sách tại từ đường Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, thôn Đồng Phú, xã Lê Quý Đôn thu hút đông đảo giáo viên và học sinh đến tìm hiểu.

Khu trưng bày sách của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn tại Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn thu hút đông đảo học sinh đến tìm hiểu.
Để "mạch nguồn hiếu học" chảy mãi
Đồng chí Phạm Đồng Thụy, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh: Những kết quả đạt được tiếp tục khẳng định truyền thống hiếu học của quê hương, tinh thần vươn lên của học sinh, trách nhiệm của đội ngũ nhà giáo và sự quan tâm của toàn xã hội đối với sự nghiệp giáo dục. Thời gian tới, toàn ngành sẽ tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, đổi mới mạnh mẽ phương thức quản lý, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, phát hiện và bồi dưỡng nhân tài, tạo môi trường thuận lợi để mỗi học sinh phát huy năng lực, nuôi dưỡng khát vọng cống hiến, góp phần xây dựng quê hương giàu đẹp, văn minh.

Trường THSC Lê Danh Phương, xã Hưng Hà tổ chức các tiết học trải nghiệm giới thiệu về thân thế, sự nghiệp của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn.
Ba trăm năm sau ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, tinh thần hiếu học, trọng tri thức mà cuộc đời và sự nghiệp của ông để lại vẫn mang nhiều giá trị đối với hôm nay. Trong những mái trường, phòng học, không gian nghiên cứu và trên các sân chơi trí tuệ trong nước, quốc tế, thế hệ trẻ Hưng Yên đang tiếp nối truyền thống hiếu học của quê hương bằng sự nỗ lực, sáng tạo và khát vọng vươn lên. Tinh thần ấy cũng đang được lan tỏa trong xây dựng xã hội học tập, học tập suốt đời, nâng cao kỹ năng và khả năng làm chủ công nghệ. Đó là cách thiết thực để phát huy giá trị di sản của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, góp phần xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao cho quê hương, đất nước.
